Omówienie wyroku
Powództwo o ustalenie nieważności umowy kredytu denominowanego w euro (139.530 EUR, 2010 r.) i zapłatę oddalone w całości; sąd uznał klauzule przeliczeniowe za jednoznaczne i weryfikowalne, a umowę za odmienną od typowych umów frankowych.
Argumenty przesądzające o oddaleniu powództwa
1. Umowa kredytu denominowanego w EUR zawarta po 2008 r. istotnie różni się od typowych umów frankowych
„Tymczasem sporna umowa kredytu istotnie różni się od typowych umów będących przedmiotem rozważań w tych sprawach.”
„Przede wszystkim jest to umowa kredytu denominowanego w euro, zawarta już po okresie najintensywniejszych zawirowań związanych z wahaniami kursowymi z lat 2006-2008”
„Zarówno w orzecznictwie Sądu Najwyższego, jak i TSUE wielokrotnie podkreślano, że sam fakt powiązania kredytu z walutą obcą nie prowadzi do nieważności umowy”
2. Umowa spełnia wymogi art. 69 Prawa bankowego – kwota kredytu została jednoznacznie określona w euro
„Wbrew twierdzeniom powoda kwota kredytu została w umowie określona jednoznacznie - w walucie euro.”
„Okoliczność, że wypłata kredytu następowała w złotych, wynikała z przyjętej konstrukcji kredytu denominowanego i nie stanowiła naruszenia art. 69 pr. bank.”
„Zawieranie umów kredytu denominowanego do waluty obcej było prawnie dopuszczalne nawet przed wejściem w życie ustawy z dnia 29 lipca 2011 r.”
„Umowa zawierała bowiem wszystkie niezbędne elementy istotne dla umowy kredytu.”
3. Mechanizm ustalania kursów w pkt 6.3 umowy był obiektywny i weryfikowalny – bank nie miał swobody arbitralnego ustalania kursów
„W spornej umowie w pkt 6.3. precyzyjnie wyjaśniono bowiem, jak bank wylicza kursy kupna i sprzedaży w tabeli, z odwołaniem do matematycznych mechanizmów i średnich kursów z rynku walutowego FOREX.”
„Określono też precyzyjnie jak ustalana jest wartość spread'u walutowego oraz określono jego granice (procentowe).”
„W umowie zawarto zatem obiektywny mechanizm obliczenia kursów walutowych stosowanych przez bank.”
„Mechanizm ich ustalania został w umowie opisany w sposób obiektywny i weryfikowalny.”
4. Kredytobiorca mógł spłacać kredyt bezpośrednio w euro, nie musiał korzystać z kursów banku – i tak czynił od czerwca 2012 r.
„Zgodnie z postanowieniem zawartym w pkt 2.3 umowy powód mógł dokonywać spłaty kredytu bezpośrednio w walucie kredytu, tj. w euro.”
„Oznaczało to, że powód nie był zobowiązany do korzystania z kursów stosowanych przez bank przy przeliczeniu rat na złote, lecz mógł dokonywać spłat w walucie kredytu.”
„ale począwszy od 4 czerwca 2012 r. kredyt był spłacany tylko i wyłącznie w walucie euro.”
5. Kredytobiorca znał kurs i kwotę wypłaty – składał dyspozycje wypłat, nie odstąpił od umowy ani nie kwestionował wypłaconych środków
„Podkreślenia wymaga, że to powód składał dyspozycje wypłaty kolejnych transz kredytu a w chwili składania tych dyspozycji znał kurs waluty oraz mógł ustalić, jaka kwota w złotych zostanie mu wypłacona.”
„Tym samym nie można przyjąć, aby mechanizm przeliczeniowy pozostawał dla niego nieprzewidywalny.”
„Pamiętać również należy o tym, że kwota kredytu w euro była jednoznacznie określona w umowie, podobnie jak kwota udzielonego kredytu w PLN, w wysokości 530 000,00 zł, której uzyskanie powód miał zagwarantowane na podstawie postanowień umowy.”
6. Pouczenia o ryzyku kursowym były wystarczające – umowa z 2010 r., po kryzysie finansowym, a wahania kursu euro nie przekraczały 20%
„Informacje o kryzysie finansowym oraz związanej z tym deprecjacją złotego w stosunku do głównych walut należały do wiedzy powszechnej, zwłaszcza że w tym konkretnym przypadku powód legitymował się szerszą wiedzą ekonomiczną z uwagi na swoje wykształcenie i wykonywany zawód.”
„wahania kursu euro po zawarciu przez powoda umowy w euro mieściły się w przedziale nie przekraczającym 20%, a zatem typowych, normalnych wahań kursowych, przewidywalnych dla każdego konsumenta.”
„Uznać tym samym należy, że pouczenia przedstawione powodowi przy zawarciu umowy dotyczące ryzyka kursowego były wystarczające.”
„Na chwilę zawierania umowy zakres informacji o ryzyku kursowym był adekwatny do realiów rynku.”
7. Niższe oprocentowanie (EURIBOR zamiast WIBOR) rekompensowało ryzyko kursowe – brak rażącego naruszenia interesów konsumenta
„Powód w zamian za ryzyko kursowe otrzymywał zadowalającą, korzystną, rekompensatę w postaci obniżenia oprocentowania kredytu, z uwagi na jej odniesienie do wskaźnika EURIBOR zamiast do WIBOR.”
„W zamian za tę korzyść zgodził się zapłacić cenę w postaci ryzyka kursowego, które w przypadku euro mieści się w granicach przewidywalnych zjawisk rynkowych.”
„Powyższe stanowisko, aktualne w sprawach kredytów frankowych udzielanych do sierpnia 2008 r., nie jest adekwatne do stanu faktycznego niniejszej sprawy.”
8. Nawet po wyeliminowaniu klauzul przeliczeniowych umowa mogłaby być wykonywana w euro – brak nieważności
„Gdyby jednak nawet uznać (do czego brak podstaw) opisywane klauzule przeliczeniowe za niedozwolone na podstawie art. 385¹ k.c., to i tak brak byłoby podstaw do uznania umowy za nieważną.”
„Tym samym zarówno kwota kredytu, jak i jej spłata, nawet po wyeliminowaniu klauzul umownych, określona będzie w euro i istnieje możliwość wykonywania takiej umowy.”
„Wobec braku podstaw do stwierdzenia nieważności całej umowy, jak i klauzul przeliczeniowych powództwo podlegało oddaleniu.”
9. Brak sprzeczności z zasadami współżycia społecznego – bank nie wykorzystał niewiedzy ani nie zataił kluczowych kwestii
„Pozwany bank w żadnym wypadku nie wykorzystał niewiedzy ani nie zataił przed powodem kluczowych kwestii związanych z zawarciem umowy denominowanej w euro.”
„Kwestia wahań kursowych i ryzyka walutowego należała w 2010 r. do wiedzy powszechnej, w związku z trwającym od września 2008 r. kryzysem finansowym.”
„Stosowne uregulowanie umowne nie narusza natury umowy kredytu, albowiem w umowie wskazano obiektywny sposób wyznaczania kursów przez bank”
