Omówienie wyroku
Powództwo o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego i zapłatę (157.204,42 zł) oddalone w całości; kredyt konsolidacyjny z 2010 r. w PLN indeksowany do EUR; powodowie mieli wcześniej dwa kredyty hipoteczne.
Argumenty przesądzające o oddaleniu powództwa
1. Zapisy indeksacyjne są dopuszczalne (także przed ustawą antyspreadową), o ile pozwalają ustalić treść stosunku prawnego i wysokość zobowiązań
„Zamieszczanie w umowach kredytu ww. zapisów indeksacyjnych jest dopuszczalne /i było możliwe również przed nowelizacją prawa bankowego w tzw. ustawie antyspreadowej/, jeżeli tylko zawierają one wszystkie elementy pozwalające na ustalenie treści stosunku prawnego, w szczególności na określenie wysokości zobowiązań stron”
2. Kwota kredytu została wprost określona w PLN i wypłacona w żądanej wysokości; umowa pozwalała ustalić zobowiązanie w EUR
„Sporna umowa wprost określiła kwotę kredytu /i kwotę wypłaty/ w PLN, a także umożliwiała ustalenie kwoty kredytu w euro w dacie jego uruchomienia po przeliczeniu z PLN kwoty wypłaconej kredytobiorcom”
„W odróżnieniu bowiem od innych kredytów indeksowanych /głównie w walucie chf/, powodowie wiedzieli, że mają otrzymać taką kwotę kredytu, o jaką się ubiegali, a dokładnie taką też uzyskali. Ponadto w oparciu o ww. zapisy mieli też dostatecznie jasne podstawy do określenia wysokości zobowiązania w euro.”
3. Powodowie mogli wpłynąć na kurs wypłaty wyborem terminu uruchomienia kredytu i nie byli zaskoczeni zasadami przeliczenia
„decyzję o dacie uruchomienia kredytu, w granicach czasowych zakreślonych umową / § 1.1.3 umowy /, mogli podjąć już samodzielnie.”
„zapisy umowy w tym zakresie są tożsame z zapisami ich oświadczeń złożonych przed podpisaniem umowy. W sprawie nie zachodzi więc element zaskoczenia, niepewności, itd.”
4. Zasady ustalania kursu były jasne – kurs NBP z odchyleniem maksymalnie 10%; kredytobiorcy mogli wyliczyć maksymalną wysokość zadłużenia w euro
„Zasady ustalania wysokości zobowiązania zostały zatem określone, a kredytobiorcy znali je w dacie podpisywania umowy i na tej podstawie mogli wyliczyć maksymalną wysokość zadłużenia w euro.”
„Reasumując, sposób ustalania przez bank kursów waluty jest jasny i został wskazany w umowie, powodowie byli więc w stanie oszacować kwotę, która mieli obowiązek świadczyć bankowi, a ten nie mógł swobodnie ustalić wysokości oddanej do dyspozycji powodów kwoty kredytu, gdyż sam wyznaczył górną granicę spreadu.”
5. Bank wypełnił obowiązki informacyjne – powodowie nie byli „nowicjuszami kredytowymi", wielokrotnie podpisywali oświadczenia o ryzyku kursowym i mieli trzy miesiące na analizę
„Przy kontraktowaniu nie doszło też po stronie banku do uchybienia obowiązków informacyjnych.”
„powodowie posiadali wcześniej 2 kredyty, hipoteczne, które chcieli konsolidować, zatem jest w tej sytuacji jasne, że nie byli nowicjuszami kredytowymi”
„W podpisanych przez powodów /kilkakrotnie/ oświadczeniach widnieją przy tym zapisy o ryzyku kursowym, w szczególności o skutkach wzrostu kursu walut. Powodowie wiedzieli zatem, jakie konsekwencje mogą towarzyszyć zawarciu spornej umowy, a mieli przy tym dostatecznie dużo czasu na przeanalizowanie ww. kwestii i podjęcie świadomej decyzji w tym zakresie.”
„co stanowi przecież wiedzę finansową ogólną, a taką oboje powodowie posiadali z racji wykształcenia i wykonywanego zawodu oraz wcześniejszych kredytów”
6. Sąd nie dał wiary zeznaniom o braku pouczenia – powodowie przeczytali umowę, porównali koszty z kredytem złotowym i nie mieli wątpliwości
„Sąd nie dał wiary ich zeznaniom w zakresie, w jakim twierdzili, że nie zostali pouczeni o ryzyku kursowym i nie zostali poinformowani o sposobie tworzenia tabel kursowych banku, skoro zeznali jednocześnie, że umowę przeczytali przed jej podpisaniem, porównali koszty spornego kredytu z kredytem złotowym i po dokonaniu tych czynności nie mieli wątpliwości co do treści umowy”
7. Wartość EUR pozostaje poza wpływem banku; brak sprzeczności z zasadami współżycia społecznego
„zaś sama wartość tej waluty pozostaje poza możliwościami oddziaływania pozwanej.”
„W ocenie sądu umowa nie jest też sprzeczna z zasadami współżycia społecznego, bowiem nie jest obiektywnie niekorzystna dla powodów, nie krzywdzi ich, nie narusza zasad lojalności kontrahentów, itp.”
„jedynym realnym problemem w sprawie jest kwestia ustalenia zobowiązania powodów w euro, co jednak odbyło się sposób wskazany w umowie, który powodowie znali i mogli zweryfikować, zatem bez pokrzywdzenia konsumenta.”
„Z kolei zmiana /w tym w szczególności wzrost/ kursu euro zasadniczo pozostaje poza możliwościami oddziaływania obu stron.”
8. Główne świadczenia sformułowano jednoznacznie; brak sprzeczności z dobrymi obyczajami i abuzywności postanowień
„Główne świadczenia stron zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. Jak podano wyżej umowa jednoznacznie precyzuje kwotę wypłaconego kredytu w PLN, zasady jej przeliczenia na euro i maksymalną wysokość ukształtowanego w ten sposób zobowiązania powodów w euro, jak też sposób ratalnego zwrotu tej kwoty.”
„W omawianym przypadku nie zachodzi sprzeczność postanowień umowy z dobrymi obyczajami, prowadząca do nierównowagi praw i obowiązków stron ze szkodą dla konsumenta – z przyczyn szczegółowo opisanych powyżej.”
„Z uwagi jednak na pozostałe ww. okoliczności sąd finalnie przyjął brak abuzywności zapisów spornej umowy.”
9. Analogiczne rozstrzygnięcia w orzecznictwie; oddalenie żądania ustalenia przesądza o oddaleniu żądania zapłaty
„Analogiczne rozstrzygnięcia funkcjonują już w orzecznictwie sądowym /por. wyroki SO w Warszawie z 24.01.2022r. w sprawie o syg. XXV C 2262/20 i SA w Warszawie z 17.03.2023r. w sprawie VI ACa 337/22/.”
„Wobec oddalenia żądania o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego wynikającego ze spornej umowy, w efekcie należało oddalić także jako bezpodstawne żądanie zasądzenia od strony pozwanej”
