Omówienie wyroku
Powództwo o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego i zapłatę oddalone w całości; kredyt hipoteczny z listopada 2010 r. w PLN indeksowany do EUR, spłacany w EUR od początku umowy; powódka miała wcześniej kredyt hipoteczny w CHF.
Argumenty przesądzające o oddaleniu powództwa
1. Umowa nie zawiera postanowień niedozwolonych i nie jest nieważna
„Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie. Zdaniem Sądu zgromadzony w sprawie materiał procesowy okazał się wystarczający do uznania, że umowa kredytu denominowanego poddana pod osąd nie zawiera postanowień niedozwolonych, na które uwagę zwracała powódka w pozwie, a w związku z tym nie jest także nieważna.”
2. Konstrukcja kredytu powiązanego z walutą obcą jest zgodna z art. 69 Prawa bankowego
„Umowa kredytu wiążąca wysokość udzielonego kredytu oraz wysokość jego spłat z kursem waluty obcej, np. franka szwajcarskiego, nie jest sprzeczna z ogólną konstrukcją umowy kredytu przewidzianą w art. 69 ust. 1 pr. bank.”
„Tym samym umowa nie może zostać uznana za nieważną z uwagi na sam fakt jej istotnego elementu konstrukcyjnego, jakim było odwołanie się do waluty obcej przez indeksację.”
3. Bank spełnił standard informacyjny; załącznik nr 6 precyzyjnie informuje o wpływie zmian kursu, a powódka miała świadomość ryzyka
„Podkreślić trzeba bowiem, iż załącznik nr 6 do umowy (k. 34 v.) w precyzyjny sposób informuje o wpływie zmian kursu walutowego.”
„W dacie umowy miała świadomość, że zmiana kursu wpływa na ratę”
„Ponadto bank przedłożył odpowiednie oświadczenia o ryzyku, które zdaniem Sądu były wystarczające i kompletne do uznania, iż kredytobiorca w sposób właściwy i rzetelny został pouczony co do ryzyka zarówno zmiany kursu i związanego z zawarciem umowy powiązanej z walutą obcą.”
„pozwany spełnił minimalny standard w zakresie przejrzystości wyrażenia zobowiązania w euro informując klienta, z założenia rozsądnego konsumenta o ryzyku kursowym”
4. Wystarczające jest unaocznienie, że zmiana kursu zmienia zadłużenie i ratę; zakres pouczeń nie przesądza o nieważności
„wystarczające byłoby unaocznienie kredytobiorcy, iż każda zmiana kursowa ma skutek w postaci zmiany wysokości zadłużenia oraz zmianę wysokości raty.”
„kwestia zakresu przekazanych powódce pouczeń nie może świadczyć o samodzielnej przyczynie ważności bądź nieważności umowy”
5. Kontekst z 2010 r. – ryzyko kursowe było powszechnie znane, a wahania kursu EUR nie przekraczały 10%
„Szczególnie również ma to istotne znacznie w odniesieniu do daty zawarcia przedmiotowej umowy – listopad 2010 roku, albowiem powszechnie znane były już wtedy konsekwencje dotyczące zmian kursu oraz odnoszące się do daleko idących wahań kursu EURO na przestrzeni ostatnich 10 lat.”
„Po kryzysie z roku 2008 r., w roku 2010 powszechna już była znajomość ryzyka związanego z taką konstrukcją, więc kredytobiorcy musieli mieć tego świadomość.”
„Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dnia 17 marca 2023 roku (VI ACa 37/22) stwierdził, że czym innym jest indeksacja do kursu Euro a czym innym do CHF i nie można stosować tego samego schematu do oceny takiej umowy.”
„w dacie zawierania umowy kredytu kurs średni euro NBP wynosił 3,9334 złotych (na dzień XXX r.), zaś w dacie orzekania wynosił 4,3298 złotych, zatem wahania nie przekraczały 10 %.”
6. Przeciętny konsument rozumie, że kredyt indeksowany uzależnia świadczenie od zmiennych kursów
„W ocenie Sądu przeciętnemu konsumentowi nie powinno nastręczać trudności przy uwzględnieniu wiedzy powszechnie znanej, że wyrażenie przedmiotu zobowiązania kredytobiorcy w sposób wskazany w umowie tj. podanie kwoty w złotych z zaznaczaniem, że kredyt jest indeksowany do EUR, uzależnia wysokość jego świadczenia od kursów walut względem waluty macierzystej, które z założenia są zmienne.”
7. Spłata w EUR od początku umowy i możliwość wypłaty w EUR wykluczają rażącą nierównowagę kontraktową
„umożliwienie klientowi spłaty kredytu bezpośrednio w walucie EUR od początku obowiązywania kontraktu, a także fakt, że obecnie kurs waluty EUR jest zbliżony do kursy waluty w dacie zawarcia umowy prowadzą do wniosku, że brak jest możliwości zarzucenia, iż sporna umowa prowadzi do rażącej nierównowagi kontraktowej pomiędzy bankiem, a jego klientem.”
„powódka miała od początku możliwość płacenia rat w EUR i od początku płaciła raty w EUR.”
„kapitał mógł zostać wypłacony w walucie obcej (zapis § 4 pkt 5 Umowy), co uzależnione było wyłącznie od wniosku Kredytobiorcy.”
„Nie ma bowiem żadnych przeszkód prawnych, aby waluta transakcji nabycia nieruchomości została przez strony ustalona na euro.”
8. Brak podstaw do uznania umowy za nieważną oraz za sprzeczną z zasadami współżycia społecznego
„twierdzenia pozwu dotyczące niedozwolonego charakteru klauzul przeliczeniowych umowy okazały się nieuzasadnione, w związku z czym brak jest podstaw do uznania umowy za nieważną z powodu braków konstrukcyjnych umowy kredytu, uniemożliwiających jej wykonywanie.”
„Nie sposób również wywodzić, aby będąca przedmiotem sporu umowa kredytu była niezgodna z zasadami współżycia społecznego, co również miałoby prowadzić do jej nieważności (art. 58 § 2 k.c.).”
„Sąd nie doszukał się okoliczności wskazujących na to, że pozwany bank wykorzystał swoją pozycję w celu związania strony powodowej długoletnim zobowiązaniem mającym przynosić tylko niemu korzyści.”
