Omówienie wyroku
Powództwo o ustalenie nieważności umowy kredytu budowlano-hipotecznego (denominowanego do EUR, z 2010 r.) i zapłatę (280.932,26 zł i 26.382,78 EUR) oddalone w całości; kredytobiorca miał możliwość spłaty bezpośrednio w EUR od początku umowy.
Argumenty przesądzające o oddaleniu powództwa
1. Umowa nie zawiera niedozwolonych postanowień i nie jest nieważna
„Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie. Zdaniem Sądu zgromadzony w sprawie materiał procesowy okazał się wystarczający do uznania, że umowa kredytu denominowanego poddana pod osąd nie zawiera postanowień niedozwolonych, na które uwagę zwracał powód w pozwie, a w związku z tym nie jest także nieważna.”
2. Konstrukcja kredytu powiązanego z walutą obcą jest zgodna z art. 69 Prawa bankowego; ustawa antyspreadowa tylko potwierdziła jej dopuszczalność
„Umowa kredytu wiążąca wysokość udzielonego kredytu oraz wysokość jego spłat z kursem waluty obcej, np. franka szwajcarskiego, nie jest sprzeczna z ogólną konstrukcją umowy kredytu przewidzianą w art. 69 ust. 1 pr. bank.”
„Tym samym umowa nie może zostać uznana za nieważną z uwagi na sam fakt jej istotnego elementu konstrukcyjnego, jakim było odwołanie się do waluty obcej przez denominację.”
3. Bank spełnił standard przejrzystości co do ryzyka kursowego – pouczenia we wniosku i w umowie
„Zauważyć przy tym należy, że treść pouczeń zawartych w dokumencie podpisanym przez powoda w dniu składania wniosku kredytowego oraz treść samej umowy wprost wskazywała na ryzyko zmiany wysokości globalnej zadłużenia oraz zmiany wysokości rat na wypadek deprecjacji waluty polskiej do euro.”
„Tym samym w świetle materiału procesowego sprawy należy uznać, że pozwany spełnił minimalny standard w zakresie przejrzystości wyrażenia zobowiązania w euro informując klientów, z założenia rozsądnych konsumentów o ryzyku kursowym, które może wpływać zarówno na zwiększenie raty i kwoty zadłużenia oraz możliwości uniknięcia tego ryzyka poprzez zaciągnięcie zobowiązania w walucie krajowej, z tym że na gorszych warunkach oprocentowania.”
4. Wystarczające jest unaocznienie, że zmiana kursu zmienia zadłużenie i ratę; zalecenie ERRS z 2011 r. nie przesądza o braku przejrzystości
„wystarczające byłoby unaocznienie kredytobiorcy, iż każda zmiana kursowa ma skutek w postaci zmiany wysokości zadłużenia oraz zmianę wysokości raty.”
„pochodzi z września 2011 r., zatem nie sposób w ocenie Sądu automatycznie zakładać, że brak bezpośredniego spełnienia warunków pouczenia, o których stanowi zalecenie, świadczyć miało o niespełnieniu przez postanowienia umowne dotyczące wyrażenia zobowiązania w EUR warunku przejrzystości (jednoznaczności)”
5. Mechanizm ustalania kursów został określony w umowie (kurs NBP, spread maksymalnie 10%) i pozwala konsumentowi samodzielnie go zweryfikować
„w ocenie Sądu sporna umowa określała regułę ustalania kursu kupna i sprzedaży waluty przez bank, która spełnia minimalny standard przejrzystości.”
„W ocenie Sądu wzór ustalony w umowie pozwala konsumentowi na dokonanie samodzielnej weryfikacji czy bank stosując dane przeliczenie zastosował kurs ustalony w umowie czy też kurs inny”
„postanowienia spornej umowy o stosowaniu tabel kursowych banku nie mają charakteru niedozwolonego, albowiem metodyka ustalenia tabeli została w umowie zdefiniowana w przeciwieństwie do innych umów, zawieranych co do zasady w okresie wcześniejszym”
6. Możliwość spłaty bezpośrednio w EUR od początku umowy wyklucza rażącą nierównowagę kontraktową
„umożliwienie klientowi spłaty kredytu bezpośrednio w walucie EUR od początku obowiązywania kontraktu prowadzą do wniosku, że brak jest możliwości zarzucenia, iż sporna umowa prowadzi do rażącej nierównowagi kontraktowej pomiędzy bankiem, a jego klientem.”
„konsument-strona umowy będącej przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie nie był zmuszany do jej wykonywania poprzez korzystanie z mechanizmu przeliczeniowego odnoszącego się do tabel kursowych ustalanych przez bank i ponoszenia potencjalnie dodatkowego kosztu, jaki mógł wynikać z zastosowania kursu mniej korzystnego dla konsumenta.”
7. Umowa może być wykonywana także bez mechanizmu tabel kursowych – brak podstaw do nieważności
„nawet potencjalne uznanie niedozwolonego charakteru postanowień w części stosowania przeliczeń środków zgromadzonych w złotych na euro w oparciu o tabelę kursową banku nie będzie prowadziło do wniosku o nieważności umowy.”
„brak jest podstaw do uznania umowy za nieważną z powodu braków konstrukcyjnych umowy kredytu, uniemożliwiających jej wykonywanie.”
8. Brak sprzeczności z zasadami współżycia społecznego (art. 58 § 2 k.c.)
„Nie sposób również wywodzić, aby będąca przedmiotem sporu umowa kredytu była niezgodna z zasadami współżycia społecznego, co również miałoby prowadzić do jej nieważności (art. 58 § 2 k.c.).”
„Sąd nie doszukał się okoliczności wskazujących na to, że pozwany bank wykorzystał swoją pozycję w celu związania strony powodowej długoletnim zobowiązaniem mającym przynosić tylko niemu korzyści, w szczególności, że powód sam zdecydował się na produkt tego rodzaju.”
