Omówienie wyroku
Powództwo o ustalenie nieważności umowy kredytu budowlano-hipotecznego (PLN indeksowany do EUR, z czerwca 2010 r., waluta spłaty: EUR) i zapłatę oddalone w całości.
Argumenty przesądzające o oddaleniu powództwa
1. Umowa nie zawiera postanowień niedozwolonych i nie jest nieważna
„Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie. Zdaniem Sądu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy okazał się wystarczający do uznania, że umowa kredytu denominowanego poddana pod osąd nie zawiera postanowień niedozwolonych, na które uwagę zwracali powodowie w pozwie, a w związku z tym nie jest także nieważna.”
2. Konstrukcja kredytu powiązanego z walutą obcą jest zgodna z art. 69 Prawa bankowego
„Umowa kredytu wiążąca wysokość udzielonego kredytu oraz wysokość jego spłat z kursem waluty obcej, np. franka szwajcarskiego, nie jest sprzeczna z ogólną konstrukcją umowy kredytu przewidzianą w art. 69 ust. 1 pr. bank.”
„Tym samym umowa nie może zostać uznana za nieważną z uwagi na sam fakt jej istotnego elementu konstrukcyjnego, jakim było odwołanie się do waluty obcej przez indeksację.”
3. Bank spełnił standard informacyjny; sąd nie dał wiary zeznaniom powodów – oświadczenia z wniosku i załączniki nr 4 i 6 precyzyjnie informują o wpływie kursu
„Sąd jednak nie dał wiary zeznaniom powodów w zakresie konsekwencji zawarcia przedmiotowej umowy, jak również co do uzyskania informacji o wadach przedmiotowej umowy już po jej zawarciu. Podkreślić trzeba bowiem, iż oświadczenia złożone przez stronę na etapie składania wniosku o kredyt (k. 79-80) oraz załącznik i nr 4 i 6 do umowy (k.90v- 91 v.) w precyzyjny sposób informują o wpływie zmian kursu walutowego.”
„Ponadto bank przedłożył odpowiednie oświadczenia o ryzyku, które zdaniem Sądu były wystarczające i kompletne do uznania, iż kredytobiorca w sposób właściwy i rzetelny został pouczony co do ryzyka zarówno zmiany kursu i związanego z zawarciem umowy powiązanej z walutą obcą.”
„pozwany spełnił minimalny standard w zakresie przejrzystości wyrażenia zobowiązania w euro informując klienta, z założenia rozsądnego konsumenta o ryzyku kursowym, które może wpływać zarówno na zwiększenie raty i kwoty zadłużenia oraz możliwości uniknięcia tego ryzyka poprzez zaciągnięcie zobowiązania w walucie krajowej, z tym, że na gorszych warunkach oprocentowania.”
4. Wystarczające jest unaocznienie, że zmiana kursu zmienia zadłużenie i ratę; zakres pouczeń nie przesądza o nieważności
„wystarczające byłoby unaocznienie kredytobiorcy, iż każda zmiana kursowa ma skutek w postaci zmiany wysokości zadłużenia oraz zmianę wysokości raty.”
„kwestia zakresu przekazanych powodom pouczeń nie może świadczyć o samodzielnej przyczynie ważności bądź nieważności umowy”
5. Kontekst z 2010 r. – ryzyko kursowe było powszechnie znane, a wahania kursu EUR nie przekraczały 10%
„Szczególne również ma to istotne znacznie w odniesieniu do daty zawarcia przedmiotowej umowy – czerwiec 2010 roku, albowiem powszechnie znane były już wtedy konsekwencje dotyczące zmian kursu oraz odnoszące się do daleko idących wahań kursu EURO na przestrzeni ostatnich 10 lat.”
„Po kryzysie z roku 2008 r., w roku 2010 powszechna już była znajomość ryzyka związanego z taką konstrukcją, więc kredytobiorcy musieli mieć tego świadomość.”
„Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dnia 17 marca 2023 roku (VI ACa 37/22) stwierdził, że czym innym jest indeksacja do kursu Euro a czym innym do CHF i nie można stosować tego samego schematu do oceny takiej umowy.”
„w dacie zawierania umowy kredytu kurs średni euro NBP wynosił 4,0587 złotych (na dzień XXX r.), zaś w dacie orzekania wynosił 4,3171 złotych, zatem wahania nie przekraczały 10 %.”
6. Przeciętny konsument rozumie, że kredyt indeksowany uzależnia świadczenie od zmiennych kursów
„W ocenie Sądu przeciętnemu konsumentowi nie powinno nastręczać trudności przy uwzględnieniu wiedzy powszechnie znanej, że wyrażenie przedmiotu zobowiązania kredytobiorcy w sposób wskazany w umowie tj. podanie kwoty w złotych z zaznaczeniem, że kredyt jest indeksowany do EUR, uzależnia wysokość jego świadczenia od kursów walut względem waluty macierzystej, które z założenia są zmienne.”
7. Możliwość spłaty w EUR od początku umowy (§ 1 ust. 1 pkt 20 umowy) i zbliżony kurs EUR wykluczają rażącą nierównowagę kontraktową
„W § 1 ust. 1 pkt 20 ustalono, że walutą spłaty kredytu będzie EUR.”
„umożliwienie klientowi spłaty kredytu bezpośrednio w walucie EUR od początku obowiązywania kontraktu, a także fakt, że obecnie kurs waluty EUR jest zbliżony do kursu waluty w dacie zawarcia umowy prowadzą do wniosku, że brak jest możliwości zarzucenia, iż sporna umowa prowadzi do rażącej nierównowagi kontraktowej pomiędzy bankiem, a jego klientem.”
„powodowie mieli od początku możliwość płacenia rat w EUR.”
8. Brak podstaw do uznania umowy za nieważną oraz za sprzeczną z zasadami współżycia społecznego
„twierdzenia pozwu dotyczące niedozwolonego charakteru klauzul przeliczeniowych umowy okazały się nieuzasadnione, w związku z czym brak jest podstaw do uznania umowy za nieważną z powodu braków konstrukcyjnych umowy kredytu, uniemożliwiających jej wykonywanie.”
„Nie sposób również wywodzić, aby będąca przedmiotem sporu umowa kredytu była niezgodna z zasadami współżycia społecznego, co również miałoby prowadzić do jej nieważności (art. 58 § 2 k.c.).”
„Sąd nie doszukał się okoliczności wskazujących na to, że pozwany bank wykorzystał swoją pozycję w celu związania strony powodowej długoletnim zobowiązaniem mającym przynosić tylko niemu korzyści.”
