Omówienie wyroku
Powództwo o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego i zapłatę (89.977,51 EUR i 79.850,20 zł) z umowy kredytu hipotecznego indeksowanego do EUR z 2010 r. oddalone w całości; powodowie od lutego 2012 r. spłacali kredyt bezpośrednio w EUR.
Argumenty przesądzające o oddaleniu powództwa
1. Umowa jest ważna i skuteczna – nie narusza przepisów prawa i nie zawiera postanowień niedozwolonych
„W ocenie Sądu, powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie z niżej podanych względów, dlatego Sąd je oddalił.”
„przedmiotowa Umowa kredytu nie narusza przepisów prawa, powołanych przez powodów oraz nie zawiera postanowień niedozwolonych, a w związku z tym pozwalał na ustalenie, iż jest ona ważna i skuteczna.”
„Powodowie nie wykazali kumulatywnego zaistnienia przesłanek zarzucanej abuzywności postanowień Umowy.”
2. Indeksacja była dopuszczalna przed ustawą antyspreadową; umowa mieści się w konstrukcji kredytu z art. 69 Prawa bankowego i art. 353¹ k.c.
„Umowa kredytu indeksowanego, przewidującego spread walutowy, mieściła się zatem w konstrukcji ogólnej umowy kredytu bankowego i stanowiła jej możliwy wariant (art. 3531 k.c. w związku z art. 69 UPrB).”
„Racjonalny ustawodawca nie wprowadziłby bowiem do porządku prawnego umowy, co do której zachodzą przesłanki do stwierdzenia jej nieważności.”
„Mając powyższe na uwadze stwierdzić należało, że przedmiotowa Umowa nie jest sprzeczna z art. 69 UPrB.”
„W przedmiotowej Umowie określono zatem kwotę kredytu oraz określone zostały warunki spłaty kredytu.”
3. Mechanizm indeksacji to jedynie klauzula przeliczeniowa; bank miał podstawę prawną do ustalania własnych kursów
„Podkreślić należy, iż zastosowany w Umowie mechanizm indeksacji nie zmieniał kwoty i waluty kredytu, wyrażonej w PLN, a stanowił on jedynie klauzulę przeliczeniową”
„art. 111 ust. 1 pkt 4) Prawa bankowego dawał Bankowi podstawę do ustalania własnych kursów waluty obcej.”
„konstrukcja spornej Umowy kredytu nie jest sprzeczna z naturą stosunku zobowiązaniowego. W Umowie tej określono kwotę kredytu, podlegającą wypłacie oraz sposób ustalania wysokości rat kredytu.”
4. Bank wypełnił obowiązek informacyjny – powodowie dwukrotnie podpisali informację o ryzyku kursowym, a sąd nie dał wiary zeznaniom o jej braku
„Sąd uznał za niewiarygodne zeznania XXX jakoby nie byli poinformowani przez Bank o ryzyku kursowym, albowiem w tym zakresie jego zeznania były sprzeczne z dowodami z dokumentów znajdującymi się w aktach sprawy.”
„powodowie podpisali dwukrotnie informacje o ryzyku, w której w sposób jasny i przystępny zostało wyjaśnione, czym jest ryzyko związane z kredytem indeksowanym do EUR – przy składaniu wniosku oraz jako załącznik do umowy kredytu.”
„W ocenie Sądu, w oparciu o w/w informacje powodowie mieli możliwość, aby zrozumieć, że z zawarciem przedmiotowej Umowy związane jest ryzyko, co najmniej na takim poziomie, na jakim wobec nich się ziściło.”
„okoliczność, czy powodowie zapoznali się z powyższymi informacjami, czy też nie, nie może w żadnym razie obciążać pozwanego Banku, który na piśmie przedstawił powodom informację o ryzyku kursowym.”
5. Przez większość okresu wykonywania umowy powodowie spłacali kredyt bezpośrednio w EUR, z pominięciem tabel kursowych banku
„Od lutego 2012 roku spłacali oni kredyt bezpośrednio w walucie EUR, z pominięciem kursów tej waluty, ustalonych przez Bank w Tabelach kursowych.”
„Kwestionowane przez nich postanowienia Umowy, dotyczące klauzuli spłaty kredytu, miały zatem zastosowanie wobec nich przez krótki czas wykonywania Umowy, przez większą część okresu jej wykonywania, kredyt spłacali oni z pominięciem tych postanowień.”
„powodowie nie zostali rażąco pokrzywdzeni na skutek stosowania przez Bank do przedmiotowej Umowy, ustalonych przez siebie kursów waluty EUR ani na skutek wzrostu kursu waluty EUR, bowiem przez większość okresu wykonywania Umowy spłacali oni kredyt w walucie waloryzacji tj. w walucie EUR”
6. Wahania kursu EUR były niewielkie i mieściły się w tym, co racjonalny kredytobiorca powinien zakładać; wzrost kursu nie narusza rażąco interesów powodów
„Wahań kursowych waluty EUR w powyższym 16-letnim okresie nie można zatem uznać za znaczne.”
„Średni kurs tej waluty w dniu zawarcia Umowy był zaledwie o 0,3424 PLN niższy niż w dacie zamknięcia rozprawy w niniejszej sprawie.”
„wskazane wyżej wahania kursowe waluty obcej racjonalnie działający kredytobiorca powinien zakładać, zawierając umowę kredytu, powiązaną z walutą obcą.”
„wskazanego wyżej wzrostu kursu waluty obecnej nie można uznać za rażąco naruszającego interesy ekonomiczne powodów.”
„W sprawach tych zwykle doszło do drastycznego wzrostu kursu franka szwajcarskiego w granicach 100% lub nawet więcej.”
„umowa kredytu jest co do zasady umową odpłatną, zatem jedynie rażące naruszenie interesów konsumenta może stanowić podstawę do wzruszenia takiej umowy.”
7. Data zawarcia umowy (2010 r.) i profil przeciętnego konsumenta – powodowie nie byli nieświadomi ryzyka kursowego
„W 2010 roku osobom, które ubiegały się o kredyty hipoteczne w walucie obcej znany był już bowiem fakt, dotyczący znacznych wahań kursu waluty CHF.”
„Tym samym świadomość ryzyka kursowego u powodów mogła być wyższa niż u kredytobiorców, którzy zawierali umowy kredytu, powiązanego z walutą obcą, w latach 2004 –2008.”
„Należy założyć, że przeciętny konsument śledzi wydarzenia na świecie i w kraju – ogląda telewizję, czyta gazety, przegląda portale internetowe, rozmawia z rodziną czy znajomymi na tematy polityczne i ekonomiczne (choćby na poziomie podstawowym).”
„również powodów w tej sprawie nie można traktować jako konsumentów nieświadomych, decydujących się na zawarcie umowy kredytu, powiązanego z walutą obcą w zasadzie bez głębszej refleksji i bez świadomości, że zmiana kursu waluty obcej będzie miała znaczenie dla ich zobowiązania kredytowego w przyszłości.”
8. Nie spełniono przesłanek abuzywności (art. 385¹ k.c.) – brak rażącego naruszenia interesów, a ciężar dowodu spoczywał na powodach
„w okolicznościach tej konkretnej sprawy fakt powiązania kredytu z walutą obcą i związane z tym ryzyko walutowe występujące po stronie kredytobiorcy nie mogło samo w sobie stanowić o spełnieniu przesłanek”
„nie zostały spełnione wszystkie, określone w art. 3851 k.c. przesłanki, aby uznać, że kwestionowane przez powodów klauzule indeksacyjne stanowiły postanowienia abuzywne. Nie ma zatem podstaw prawnych do ich wyeliminowania ze spornej Umowy kredytu.”
„brak rażącego naruszenia interesów powodów – w tym konkretnym stanie faktycznym – spowodowało, że należało uznać, że nie wykazali oni stosownie do art. 6 k.c., że Umowa była nieważna.”
„Natomiast w niniejszym postępowaniu powodowie nie wykazali, aby sporna Umowa była nieważna jako sprzeczna z powołanymi przez nich przepisami prawa, bądź aby kwestionowane przez nich postanowienia stanowiły klauzule abuzywne.”
