Omówienie wyroku
Powództwo o ustalenie nieważności umowy kredytu w EUR (wypłata w złotych) i zapłatę oddalone; mechanizm kursowy był jednoznaczny i pozbawiał bank luzu decyzyjnego, a kredytobiorczyni od 2017 r. spłacała kredyt bezpośrednio w euro.
Argumenty przesądzające o oddaleniu powództwa
1. Umowa zawiera wszystkie elementy umowy kredytu z art. 69 Prawa bankowego – kredyty walutowe i denominowane były dopuszczalne
„Umowa nie jest bezwzględnie nieważna, ponieważ zawiera wszystkie wymagane w dacie jej zawarcia elementy umowy kredytu, jakie winna ta umowa zawierać w świetle art. 69 ustawy - prawo bankowe.”
„Ustawodawca nie wyklucza i nie wykluczał w dacie zawarcia umowy zawierania umów kredytów walutowych lub denominowanych.”
2. Mechanizm wyznaczania kursu (pkt 6.3–6.4: kurs bazowy, rynek FOREX, wzór, określony spread) jest jednoznaczny i pozbawia bank swobody kształtowania kursów
„w sposób jednoznaczny, a w każdym razie w ocenie Sądu wystarczający z punktu widzenia uprawnień powódki i każdego przeciętnego konsumenta określają sposób wyznaczania kursu waluty kredytu.”
„Określają one mianowicie, że kurs wyznaczany będzie w oparciu o kurs bazowy wyznaczany do określanej godziny, źródłem kursu będzie rynek FOREX, dalej - umowa zawiera konkretny wzór i określenie wprost w sposób jednoznaczny poziomu spreadu walutowego.”
„Tak skonstruowany mechanizm pozbawia w istocie bank uprawnień do dowolnego, czy też swobodnego kształtowania kursów.”
„mamy w niniejszej sprawie do czynienia z realną możliwością ustalenia wysokości kursu przeliczeniowego w oparciu o obiektywne kryteria i tak opisany mechanizm wyznaczenia wysokości kursu nie daje luzu decyzyjnego bankowi, a tym samym nie prowadzi w żaden sposób do naruszenia interesu konsumenta.”
3. Konsument mógł zweryfikować prawidłowość wypłaty kredytu, a spread nie ulegał zmianie w toku umowy
„i w pełni pozwala na weryfikację, czy wypłata kredytu nastąpiła we właściwej wysokości.”
„bowiem przecież spread ów nie uległ zmianie (co poza sporem - objęte twierdzeniami pozwanego niezaprzeczonymi przez powódkę) w toku całej realizacji umowy.”
„Wypłata zatem kwoty kredytu nastąpiła w taki sposób, że parametry użyte do wyliczenia sumy w złotówkach była dla powódki całkowicie przejrzyste”
4. Domyślnym sposobem spłaty była spłata bezpośrednio w EUR; przeliczenia kursowe były wyłącznie fakultatywne i zależne od woli kredytobiorczyni
„umożliwiał powódce - i taki był domyślny sposób spłaty kredytu - jego spłatę bezpośrednio w walucie kredytu.”
„W ten sposób wyłącznie fakultatywny charakter przeliczeń kursowych powoduje, że nawet gdyby przyjmować niedozwolony charakter mechanizmu ustalania kursów walutowych do tych przeliczeń, to jego stosowanie w umowie nie sposób oceniać jako rażąco naruszające interes konsumenta.”
„podstawowy sposób realizacji umowy poprzez spłatę kredytu w walucie EUR i wyłącznie fakultatywne wykorzystanie mechanizmu przeliczeń kursowych stosowanego przez bank chroni interes powódki i powoduje, że nawet jednostkowe zastosowanie tego mechanizmu jest zależne wyłącznie od jej woli.”
5. Kredytobiorczyni od 2017 r. spłacała kredyt w EUR i znała kurs przeliczeniowy z góry – umowa była dla niej zrozumiała
„w momencie dokonywania spłaty raty kurs przeliczeniowy (nie tylko mechanizm jego wyznaczenia, ale już sam kurs) pochodzący z daty dwa dni wcześniejszej jest już konsumentowi znany”
„sposób postępowania powódki w wykonaniu zawartej umowy prowadzi do jednoznacznego wniosku, iż z perspektywy powódki umowa była w tym zakresie zrozumiała i powódka wykonywała tę umowę dokonując od 2017 r. spłaty kredytu w walucie kredytu.”
„cały przyjęty w umowie mechanizm spłaty kredytu uznać należy za uczciwy”
6. Klauzule poboczne (spread, wcześniejsza spłata, potrącenie, przewalutowanie) nie rzutują na ważność umowy – mogą być wyeliminowane bez zmiany jej charakteru
„klauzula umożliwiająca w limitowanych odstępach czasowych na zmianę poziomu spreadu walutowego - może być z umowy wyeliminowana bez konsekwencji w postaci istotnej zmiany mechanizmu wykonania umowy i bez jakiejkolwiek zmiany jej charakteru.”
„Zmienność bowiem poziomu spreadu walutowego nie jest immanentnym składnikiem umowy kredytu walutowego czy też kredytu denominowanego.”
„umowa jest w pełni wykonalna a postanowienia te nie rzutują na jej zasadniczo uczciwy charakter.”
„Nawet, jeśli jednostkowe postanowienia umowy (uprawnienie przedsiębiorcy do zmiany wysokości spreadu) mogłyby zostać uznane za niedozwolone, to nie rzutuje to w ocenie Sądu na możliwość wykonania umowy.”
7. Kredytobiorczyni została poinformowana o ryzyku kursowym (symulacje rat) i oświadczyła, że je rozumie i akceptuje
„potwierdziła, iż udzielono jej informacji dotyczących ryzyka związanego ze zmianą kursów waluty EUR, w tym symulacjami wysokości płaconych rat zarówno w walucie w jakiej uzyskuje dochód, jak w walucie obcej”
„powódka złożyła stronie pozwanej oświadczenie, że mechanizm kredytu i ryzyka z nim związane są dla niej zrozumiałe i są przez nią akceptowane.”
8. Wniosek: umowa ważna, świadczenia nie były nienależne; żądanie zapłaty i tak upadłoby wskutek własnego potrącenia powódki
„Nie sposób uznać, że umowa jest nieważna, a spełnione na jej podstawie świadczenia nienależne.”
„Roszczenie pieniężne o zapłatę zostało w praktyce wyeliminowane przez samoistną czynność powódki, niezależnie od tego, czy pozwany zgłosiłby zarzut potrącenia procesowo.”
„nawet przy założeniu, że umowa jest nieważna, nie zachodziłaby podstawa do zasądzenia jakiejkolwiek kwoty na rzecz powódki”
